Geirmundar ttr heljarskinns

 

c. 850-900

 

 

1. kafli

 

Geimundr heljarskinn var sonr Hjrs konungs Hlfssonar, er Hlfsrekkar eru vi kenndir, Hjrleifssonar konungs; annarr sonr Hjrs konungs var Hmundr, er enn var kallar heljarskinn. eir vru tvburar. En essi er frsgn til ess, er eir vru heljarskinn kallar, at at var ann tma er Hjrr konungr skyldi skja konungastefnu, at drttning var eigi heil; ok verr hon lttari mean konungr var r landi, ok fddi hon tv sveina; eir vru bir kafliga miklir vxtum, ok bir furuliga ljtir snis, en r strstum frleikr eira sj, at enginn mar ttisk st hafa dkkra skinn en eim sveinum var. Drttning felldi ltinn hug til sveinanna, ok sndisk henni eir stligir.

 

Lohttr ht rll s er var fyrir stjrn annarra rla. essi rll var kvngar, ok l kona hans son jafnframt v sem drttning var lttari, ok essi sveinn var sv undarliga fagr, er rlskonan tti, at drttning ttisk ekki lti sj sveininum, ok snisk henni n essi sveinn stligri enn snir sveinar. San rir drttning til kaups um sveinana vi ambttina; en ambttinni sndisk sv sem drttningu, at henni tti sinn sonr tiguligri, en ori eigi at synja at kaupa vi drttningu um sveinana. Ok tekr n drttning vi ambttarsyni, ok ltr gefa nafn, ok kalla sveininn Leif. Ok segir drttning enna svein sinn son, en ambttin tekr vi eim drttningarsonum. Ok fask eir upp hlmi sem nnur rlabrn, ar til at eir vru revetrir. En Leifr leikr lfum, ok hefir viring, sem vn var at konungsbarn mundi hafa. En sv sem aldr frisk sveinana alla jafnt, gugnar Leifr; en eir Hmundr ok Geirmundr gangask v meirr sem eir eru ellri, ok bregzk v meirr hverr til sns tternis.

 

 

2. kafli

 

ess er vi getit eitt sinn, at Bragi skld stti heimbo til Hjrs konungs, ok var hann me konungi nakkvara hr. Ok einhvern dag er at sagt, at konungr fr draveii me hir sna, ok verr mannftt heima hllinni. Bragi skld var heima ok sat ndugi ok hafi reyrsprota einn hendi sr, ok leikr at, ok uli feld sinn. Drttning l verpalli innar hllinni, ok var hulin klum, sv at eigi mtti vita hvrt hon var ar, nema eir er r vissu nnari. Leifr sat hsti ok lk at gulli; en eir Hmundr ok Geirmundr, brrnir, stu hlmi, ok hugu at er Leifr lk at gullini. eir s ok ekki manna hllinni.

 

mlti Geimundr til brur sns: Viltu at vit farim til Leifs, ok takim af honum gullit, ok leikum okkr at nakkvara hr?

 

Binn em ek ess, segir Hmundr. San hljpu sveinarnir innar at hstinu ok tku gullit af Leifi, en hann glpnai eptir.

 

eir mltu: Heyr , sgu eir, hvat konungsson tekr til, ok pir eptir einum gullbaugi; ok er at satt at segja, at at er illa komit er ferr me. rfa n sveinarnir til Leifs ok rku hann r hstinu ok hlja at. stendr Bragi skld upp ok gengr at ar sem drttning l pallinum ok styr hana reyrsprotanum ok kva vsu essa:

 

Tveir ro inni,

trik bum vel,

Hmundr ok Geirmundr,

Hjrvi bornir,

en Leifr rii,

Lohattar sonr,

ftt frir ann;

fr mun in verri.

 

Drttning stendr n upp ok gengr brott me sveinana ok skiptir n aptr vi ambttina annat sinn. Snisk drttningu n sem er, at eir grusk mannvnligir sem glkindi eru , ok eir ttu til brigi. En um kveldit, er konungr kom heim ok hafi sezk hsti sitt, gengr drttning fyrir konunginn ok leiir sveinana me sr ok segir konungi allt sem vi nemr, ok hverju hon hafi keyft vi ambttina, ok bir konung af sr reii.

 

Konungr leit sveinana ok mlti: At vsu tla ek at essir sveinar s minnar ttar, en hefi ek eigi st slk heljarskinn fyrr, sem essir sveinar eru. Ok af v vru eir san heljarskinn kallair.

 

Ok egar er eir vru frumvaxta, fru eir af landi at herja ok fluu brtt bi fjr ok frgar, ok stru lengi miklum skipastli, at v sem segir sumum frsgum, ok nakkvat vsar til inum fra hlut sgu Hrks ins svarta, er eir brr vru ar kallair inir mestu hermenn af skonungum ann tma.

 

 

3. kafli

 

Ok at var eitt sumar, er eir hldu vestvking, at eir fengu sv miklu meira herfang en nnur sumur, at v er fr hefir sagt verit. En fyrr en eir kmi heim, skiptu eir herfangi snu um sumarit; hlaut annarr eira tuttugu pund silfrs en tvau pund gulls. Ok essu sama sumri rufu eir hernainn ok leystu hvern sinna manna me gum skotpenningum brott. eir brr hldu samfloti tveim skipum Noregskonungsrki. r fyrir Noregi Haraldr konungr hrfagri; ok tluu eir brr at hafa ar friland ok skilu samflot sitt ok flag. Ok er konungr frtti at, lkar honum eigi arvist eira, ok ykkir eigi rvnt, at eir muni ar tla til mts vi sik. Ok at vilja sumir menn segja, at Geirmundr fri fyrir ofrki Haralds konungs til slands. En ek hefi at heyrt, at ann tma, er eir brr kmu r vestvking, vri sem mest or , at engin tti at vera frgarfr meiri en fara til slands; ok af v inu sama vildi Geirmundr sigla t egar um sumarit er eir kmu vi Noregv at vri hallat sumrien Hmundr vildi at eigi; ok fr Hmundr til mts vi Helga inn magra, ok fru eir bir samt t til slands.

 

 

4. kafli

 

En Geirmundr fr egar t ok kom skipi snu Breiafjr ok var Bardal inn fyrsta vetr er hann var slandi. En um vrit nam hann land fr Bardals ok til Fbeins, ok setti ar bsta sinn er n heitir Geirmundarstum. Geirmundr bndi var strmenni mikit ok hlt aldri frri menn en tta tigi vgra karla me sr Geirmundarstum. Hann tti ok fjgur b nnur: var eitt b hans Aalvk safiri, annat Kjaransvkar var Kjaran rll Geirmundar, ok hafi Kjaran tlf rla undir srit rija b tti Geirmundr Almenningum inum vestrum; at varveitti Bjrn, rll hans. Bjrn var san sekr um sautku, ok uru almenningar sekarf hans. It fjra b Geirmundar varveitti Atli, rll hans, ok hafi hann ok tlf rla undir sr sem Kjaran, ok jnuu essi ll bin undir at er hann sjlfr hlt kostna af Geirmundarstum.

 

 

5. kafli

 

Geirr ht mar rkr ok gtr Sogni; hann var bltmar mikill; var hann af v kallar Vgeirr. Hann tti sjau brn ea fleiri. Vbjrn ht sonr hans ok Vgestr, Vmundr ok Vsteinn, Vleifr ok Vrn, en Vds dttir. En er Vgeirr andaisk, tk Vrn forr bi fjr ok metora. Hann hlt vini Hkonar jarls Grjtgarssonar, ok fru au systkin af v ll til slands. au velkti lengi ti um sumarit hafinu ok tku at lyktum Hluvk of haustit fyrir vestan Horn. gekk Vbjrn at blti; en brr hans eggjuu brottfarar, sv at hann gi eigi bltsins, ok ltu au t ok brutu inn sama dag undir hvum hmrum miklu illviri, ok kmusk ar upp er n heitir san Sygnakleif. tk vi eim llum skipverjum um vetrinn Atli, rll Geirmundar heljarskinns. Atli var dll ok hamramr mjk.

 

En er Geirmundr vissi essa rlausn rlsins, frtti hann rlinn: Hvat kom r til ess, er tkzk sv mikit hendr vi Vbjrn ok frunautar hans?

 

rllinn svarar: at kom mr til ess, at ek vilda ann veg sna hversu mikit gfugmenni ok strmenni s mar var er ann rl tti er slk strri ori hendr at takask.

 

Geirmundr ba rlinn hafa kk fyrir sitt rri ok gaf honum fyrir essa sk frelsi ok bland. Mrgum mnnum gaf geirmundr strar eignir, bi lndum ok lausum eyri. Hann gaf Hrlfi Kjarlakssyni bsta at Ballar. Hann var vinr Geirmundar ok var mikill ttbogi af honum; hans sonr var Illugi inn raui, ok Slvi, fair rar, fur Magnss, fur Slva, fur Pls prests.

 

 

6. kafli

 

Geirmundr bj Geirmundarstum til elli vi sinnar. En s var einn hvammr landi Geirmundar, at hann kvazk vildu kjsa brott r landunu, ef hann mtti ra, ok mest fyrir v, at s er einn star hvamminum, at valt er ek lt langat, skrmir at ljs fyrir augu mr at mr verr eigi at skapi; ok at ljs er valt yfir reynilundi eim er ar er vaxinn einn samt undir brekkunni. Ok ar fylgi, ef nakkvara sinni var bf hans statt hvamminum, lt hann nta nyt undan eim degi. Ok eitt sinn er fr v sagt, at bsmali hans hafi ar komit nir um ntt eina. Ok er smalamar reis upp ok s fit hvamminum, var hann kafliga hrddr ok hleypr sem hann m ok eltir fit r hvamminum, ok rfr r runninum vnd einn ok keyrir fit me, ok rekr fit heim til Geirmundarstaa. En Geirmundr var t genginn r hvlu sinni um morgininn ok sr hvar smalamarinn eltir fit ofan r hvamminum, ok verr honum ekki vel at skapi er fit hefir ar verit, ok snr mti smalamanninum ok ekkir brtt, at hann hefir reynivndinn hendi ok keyrir fit vi. Ok hr verr honum sv illskallt vi hvrttveggja samt, at hann hleypr at smalamanninum ok berr hann kafliga mjk ok ba hann aldri gra at optarr, at berja f hans me eim vii er eim hvammi er vaxinn, en einna szt r reynirunninum. En Geirmundr mtti v auvelliga kenna viinn at ar at eins var reynivir vaxinn hans landeign eim sama sta er n stendr kirkja at Skari, at v er vr hfum heyrt sannfra menn fr segja. Geirmundr lt taka vndinn ok brenna hann eldi, en bf sitt lt hann reka haga ok nta nyt undan eim degi.

 

 

ttartlur

 

7. kafli

 

Dttir Geirmundar var rr, mir rodds, fur Brodda, fur Hallberu er tti Brkr son ormar jstarssonar. Steinlfr inn lgi, sonr Hrlfs hersis af gum, nam land milli Bardalsr ok Tjaldaness, ok bj Fagradal; hans dttir var Helga, mir Hyrnings lafssonar, er tti Arndsi, dttur Geirmundar heljarskinns; eira dttir var Frigerr, mir Sneris roddssonar, fur Odda, fur orgils Oddasonar. nnur dttir Steinlfs ins lga r Fagradal var Arnds, mir rar, fur orgerar, mur Hrafns, fur Snartar, fur Vdsar, mur Hllu, mur Yngvildar, er tti Snorri lgsgumar, fair Narfa, fur Skar-Snorra.

 

Inglfr Arnarson hann stafestisk fyrstr slandi landnmsmanna, sv at menn kunni tti snar at telja. Inglfr var fair orsteins Inglfssonar, mir orkels, fur Ketils, fur Hauks, fur Yngvildar, mur Snorra, fur Narfa, fur Skar-Snorra.

 

Hrollaugr ht sonr Rgnvalds jarls Mri. Fr honum eru Sumenn komnir. Hans sonr var zurr, fair rdsar, mur Halls Su. Egill, sonr Halls, var fair orgerar, mur Jans biskups. Yngvildir Hallsdttir var mir reyjar, mur Smundar ins Fra. orvarr Hallsson var fair rdsar, mur Jreiar, mur Halls prests Haukadal Teitssonar. orsteinn Hallsson var fair Magnss, fur Einars, fur Magnss biskups. Ljtr Hallsson var fair Gurnar, mur Einars Arasonar ok Steinunnar, mur Gumundar ok Hallberu, mur orgils, fur Hnboga, fur Snorra, fur Narfa, fur Skar-Snorra. Mir Skar-Snorra var Gurn rardttir, Oddleifssonar, rarsonar krkunefs. essi vru systkin Skar-Snorra: rr, er tti Jreii Hallsdttur; eira dttir var Helga, er Sturla tti rarson lgmar. orbjrnn var laungetinn ok Hallds. Yngvildi, systur Snorra, tti Gunnsteinn Hallsson; hon var mir Gumundar prests lfssonar ok eira systkina. Hallgeri, systur Snorra, hana tti rr undir Felli; hon var mir Snorra ok Gumundar ok Yngvildar, mur Ptrs Skgarnesi Snorrasonar.

 

Bjrn, sonr Ketils flatnefs, var fair Kjallaks, fur orgrms, fur Vermundar, fur Yngvildar, mur rar, fur Yngvildar, mur Snorra Hnbogasonar.

 

Dlkr var brir orgils Hafliasonar; hann var fair Bersa, fur Dlks, fur Halldrs prests Saurb, fur orsteins, er tti Ingigeri Philippusdttur Smundarsonar.