LOGA SAGA LOPTGENGILS
Þat
vas fyr löngu
á
Þorra vegi
langt
ok langt heðan...
1. Hér hefr upp skemmtiliga
sögu um Stjörnustríð ok er rituð eptir fornum myndum
Jabbi hét konungr, er kallaðr var höttr.
Hann réð fyrir Tötvinjum, grimmr ok gráðugr. Engi var hann fríðr maðr at yfirlitum, átti
fjölð þræla ok ambátta. Óvættr nökkur átti
bú í einni gróf í Melhafi harðla skammt frá konungshöllunni. Gryfjuvættrin hét Sárlaki. Jabbi konungr var mikill blótmaðr ok blótaði ávallt
Sárlaka vætti bæði mönnum ok fé.
Nass er ok konungr nefndr. Hann réð
fyrir Gungnaríki. Hann var ágætr ok einhvers
konar marmennill. Djúpraddaðr var hann
ok frœkn ok mjök skapstyggr.
Dróttning sú réð fyrir Nabbúi, er Amidala hét, allra kvenna spökust ok fríðust
sýnum. Vinsæl var hon af alþýðu ok þótti
öllum langt bera af flestum meyjum henni samtíða, bæði um speki ok snjallræðum
ok allsháttar atgørvi, er þá váru göfgum konum tíð. Skjaldmær var hon ok, þá sem nauðr um stœði. Hon var inn mesti skörungr.
Í þann tíma var ósamþykki á milli Nabbúa, er mennskir menn váru, ok Gungna. Fyrrum áttusk þeir við orrostur miklar, en
þat var fyrir löngu liðit, ok sátu nú um kyrrt hvárirtveggja.
Palpatínus hefir hersir heitit. Hann
var lögsögumaðr Koruskantþingis; þat er alþingi vetrarbrautarinnar. Hann var ríkr maðr ok slœgr ok flærðsamr ok inn
sterkasti at því afli, er myrkhlið
heitir; ok þat er sumra manna sögn, at hann kynni mart fyrir sér. Berserkr sá var með hirð hans, er Máli darðr
hét.
2. Frá flærð Palpatínuss
Sveinn hét Áni, er kallaðr var loptgengill; hann var Smjárson þrælkonu ór
Tötvinjum. Þegar á unga aldri var hann
mikill ok sterkr at afli, karskr ok hraustr, vaskr ok vígdjarfr, ok it vænsta
mannsefni ok nakkvat kappsamr. Þess er
eigi getit, hverr faðir hans væri. Þess
er ok eigi getit, at hann væri hófsmaðr, enda var hann stórlátr ok illr
viðskiptis ef honum eigi líkaði nakkvat ok gørðisk síðarr furðu ójafnaðarmaðr, þótt hann væri um fram aðra menn um
íþróttir.
Nú er at segja frá því, at Palpatínus lögsögumaðr unði lítt við ráð sitt ok
hafði kaupi slegit við víkinga nakkvara svá, at þeir skyldi ganga í móti Nabbúana
ok drepa menn ok fé ok ræna þar sem þeir vildi, en hann yrði konungr fyrir Nabbúaríki
þar eptir. Ok svá gørðu þeir, eyddu ríkit með eldi ok vápnum. En Amadala dróttning fekk njósn af víkingunum
ok komsk í brott. Hon hafði með sér riddara
tvá. Þess konar riddara hétu
Jeddariddarar. Hét annarr Óbbi vanr, en
annarr Kví-Gunnarr. Báðir váru þeir
sterkir menn ok drengiligir. Ok var þó Kví-Gunnarr
framarr um fjölkynngi.
Byrjaði þeim vel, ok halda þeir nú þangat, sem traust var ván. En þá varð mikit illviðri, ok brutu þeir undir
hávum hömrum, óðu upp á land, ok tjölduðu þar.
At komanda morni sá
þeir hvar maðr gekk með fjöru, kalla til hans ok spyrja hvat manna hann sé, eða
hvar þeir væri.
“Áni heiti ek,” segir hann, “en hér eru Tötvinjar.”
Þá tók við þeim öllum skipverjum um vetrinn hann Áni, þræll Jabba konungs. Þeir Kví-Gunnarr varð varr við, at þessi
sveinn var sterkr at afli; ok þótti þeim, at hann myndi riddaraefni. En um várit búa þeir ferð sína sem bráðast,
ok biðja Ána fara í brott með sér. Svá
gørir hann. Hann biðr móður sína vel
lifa, ok skiljask síðan. Kómu
þeir til vina sinna, drógu saman óvígjan her, ok Gungnamenn veittu þeim lið. Þá varð mikil orrosta. Þá fell Kví-Gunnarr, riddari; en Óbbi drap bana
hans, en þat var Máli berserkr. Fellr nú
víkingunum þyngra bardaginn. Ok lauk
svá, at þeir Amidala ok Nass konungr gekk fram ór skjaldborginni ok ráku víkingana
ór landi. Palpatínusi lögsögumanni líkar
þessi stórilla, en hann ferr myrkt um þat; heldr lætr sem honum fallist vel í
eyru.
Nú verðr Áni lærisveinn Óbba ok vildi nema at honum fjölkynngi ok alls
konar íþróttir ok gørask svá
Jeddariddari. Allkært var nú á milli Óbba ok Ána; ok svá
kom, at þeir Óbbi sórusk í fóstbrœðralag, ok skyldi hvárr annars hefna er lengr
lifði, ef hinn væri með vápnum vegnir.
Áni bað Amidölu, því at hann unni henni mikit, en hon játaði því. Þá var Amidala vanheil ok varð léttari ok
átti tvau börn, tvíburar. Þau váru vatni
ausin ok nöfn gefit, ok hét annat Logi, en annat Lilja. Þau váru bæði sterk at afli.
3. Áni hefndi móður sinnar
En nú er at segja, at Áni fekk njósn af því, at Smjú, móðir sín, hafði
verit hertekin af þeim trollum, er Sandmennir heita. (Sandmennirnir rötuðu í Undlands heiði ok í öðrum
eyðibyggðum hjá Melhafinu á þeim tímum ok herjuðu víða um Tötvinjar.) Hann kvazk vilja þegar til Tötvinja, en Amidala
latti hann þess, “því at oss þykkir þat óráðligt. Heldr ertu bráðlátr, sœti minn. Ok hér mun sannask þat, er sagt er, at þræll
einn þegar hefnisk.”
Hann svarar: “Þar muntu vilja kalla mik þræll, en ekki sœmðarmann, ok ekki virðan
þín.”
Hon synjaði þess ákafliga, “en forellrar mínir váru allir forsýnir menn, ok
er þat ætlun mín, at sjá mun þér ógiptuferð vera. Heldr vilda ek, at þú fœrir eigi, ef ek má
ráða.”
Áni fór eigi at síðr ok bað hana vel lifa ok kømr til Tötvinja at áliðnum degi, sér einn steinn mikinn við sólarsetr, ok
þar hjá, hvar tvá dverga gengu. Hann spurði
ef þeir hefði sét Sandmenn, “eða hvárt hafið þér nakkvat sét konu hér á auðn?”
“Já,” svarar annarr þeira, “en þat ætla ek, at vit munum eigi hana optarr
sjá.”
Áni verðr reiðr við orð hans ok mælti: “Þar muntu satt hafa sagt.” Hann drap þá báða skjótt.
Hann ríðr nú fram hart ok léttir eigi ferð sinni, fyrr en hann kømr til eyðistaðs þess, er Sandmennirnir
höfðu tjölduðu í. Þar finnr hann móður
sína, en hon var komin at bana ok andaðisk brátt. Nú kømr á hann berserksgangr, sem ván var, bítr
á skjaldarrönd ok bregðr sverði sínum, ok svá gørir hann, at eigi skilsk hann
fyrri við, en hann hafði drepit alla móðurbana sína, þó at óskapliga væri fyrir
alls sakir; ok fór hann þegar í brott ok sór þess, at hann skyldi eigi aptr koma
til Tötvinja þegar hann lifði.
Þá kom hann á fund Amidölu. Þau fóru
til bús síns ok sátu nú um kyrrt.
4. Jeddar váru sviknir
En nú gørðisk ófriðr mikill milli heimanna, því at Palpatínus hersir vildi leggja undir sik
allt vetrarbrautarríkit ok gørask
keisara. Hann dregr nú saman óvígjan her. Ána gaf Palpatínus hersir óminnisveig, svá at
hann dræpi Jeddasveinana, ok ráðu báðir bana Jeddariddurunum.
Nú berr þetta til tíðenda, at Amidala dróttning tók sótt ok andaðisk. Áni unði lítt eptir hana. Hann felsk nú á hendi Palpatínusi keisara ok
gørðisk hans maðr.
Þá setti Palpatínus keisari Ána yfir flota sinn ok alla hríðarliðsmenn
veldisins, því at keisari var nú gamall.
Áni steypti yfir sik brynju svarta ok bar œgishjálm fyrir andliti sér
með svartri grímu. Þá varð honum ljóð á munni:
“Lagar regnboga, ragna
røkkr vas mitt es (søkkrat
sól at daprara, drýprat,
dags annars) létzk Nanna.
Grenjandi gatk brynju;
grunnar þallar sunnu,
lætk, vas bót of lítil,
lest þó at nafnfesti.”
Ok enn kvað hann:
“Sáð hrygðar óx hríðum
hlustar sjónar; brustu
í brakmánum brúna
bjöllur illra spjalla.
Þjóðár ro hvarms þiðnar;
þef tíðenda svefjat,
hlyn, hlymjanda þennan,
í hljómnösum, rómu.
Hjalms—Vana nú hilmir
hapt ok láta gráta—
jöfurr fyrða þá jörðum,
angrs grandaði ströndum.
(Hræzlu) ástar eistum
ek illmanna spillak;
í klaka arms vér (körmum)
köfnum, fögnum hröfnum.”
Ok nú er breytt nafni hans ok er nú kallaðr Veiðir darðr. Ok gørðisk inn mesti illmenni.
5. Frá Loga ok Lilju
Þar er nú til at taka, at sumir Jeddar höfðu komizk undan. Einn þeira var Óbbi vanr ok svá fal hann þau
börn, Loga ok Lilju, at Keisarinn fynni þau eigi. Lilju fóstraði konungr Aldarans, maðr vinsæll,
auðugr at fé ok mikill fyrir sér. Hann
var kvángaðr maðr ok átti dróttningu, harðla væna, en nafns hennar er eigi
getit. Ok trúði Lilja því, at hon væri
eigin dóttir konungsins ok veit ekki, hvat satt var. Litlu eptir þetta dróttning andaðisk, ok var
konungr kvánlauss. Lilju bragð mjök til
móður sinnar. Brátt sér þat á henni, er
hon óx upp, at hon mundi verða mikit afbragð annarra kvenna, fyrir vænleiks
sakir ok vizku, enda var hon allra meyja fríðust sýnum, þeira er menn hafi sét. Hon var ok stórráð ok heldr þrjótlyndr.
En Logi var gefit föðurbróður sínum, er Lárus hét ok var Smjárson. Hann bjó á Tötvinjum. Hann var kvángaðr maðr, ok hét kona hans Bera. Þau áttu engi önnur börn. Logi var snemmendis bráðgörr, er hann óx upp,
bæði sterkr ok vápnfimr, skapgóðr ok nakkvat bráðlátr. En þó þótti mönnum hann ekki vera líkr inum
fyrrum frændum sínum, heldr þótti hann heimskligr. Hann nennti eigi at starfa. Hann lá í eldaskála ok talaði ávallt um stjörnurnar,
ok var hann því af sumum fífl kallaðr.
Ekki lagðisk mjök á með þeim fóstrum, Loga ok Lárusi, en Bera,
fóstrmóðir hans, unni honum mikit. Loga
grunaði lítt, at hann átti systur. Fóstri
hans kvað hann kaupmannsson vera.
Nú er þat at segja eitthvert sinn, at Logi gekk til fjöru ok sér, hvar tvau
skip lögðu landi fjarri, ok þykkisk barátta sjá þeira á milli. Vill hann þegar segja vinum sínum, en Lárus
bóndi, föðurbróðir hans, bannaði honum þat; segir, at hann skyldi koma með
sér til torgs, at kaupa þræla. Svá
gørðu þeir.
Vildi Lárus kaupa þess konar þræla, er járnfantar heita—ok váru önnungar
ór málmi, sem títt var á þeim tíma—en þar var illt járnfantaval í kaupangi. Eigi at síðr keyptu þeir tvá járnfanta. Annarr hét Artúr, en annarr Sigr-Þrípjór. Þá fóru þeir heim af markaði.
6. Láruss brenna ok Beru
Berr svá til einn dag, at Logi hafði vaknað árdegis ok var farinn út til sýslu
sinnar. Hann heyrði mannamál; en einnhverr
þaut. Hann gengr þangat ok þekkir tvá
menn. Var þar Artúr ok Þrípjór, járnfantar
föðurbróður síns, ok töluðu saman. Logi gengr fram, unz hann má skilja orð þeira
ok skilði af, at þeir höfðu verit stolnir.
Ok er komit var at náttmáli, ok sátu þeir frændr yfir borði, ok sagði Logi:
“Mik grunar, at þeir inir nýju þrælar muni vera stolnir.”
Lárus, föðurbróðir hans, segir: “Þá skaltu veita þeim óminnisveig á morgin.”
Logi segir: “Vel er þat. Ok ef allt
ferr vel ok þrælarnir duga, þá vilda ek fara heiman þegar um sumarit til
skóla.”
Lárus mælti: “En þat eru heyannir, er ek þarf þín mest.”
Logi varð fálátr við ok reis brátt frá borði. Ok þá skilja þeir sitt tal.
Lárus var reiðr, en Bera sagði: “Lát vera, bóndi minn; hann Logi er ekki
bóndaefni.”
Logi gengr nú til rúms síns eptir viðtal þeira föðurbróður hans ok var
heldr fákátr ok var stundum rauðr sem blóð en stundum bleikr sem bast, ok þótti
mjök sinn veg hvárum þeira. Fór at sofa
ok reis snemma morgins. En er hann gekk
til járnfantanna, þá varð Sigr-Þrípjói bilt, sagði at félagi sinn var í brott, “ok mátta ek ekki
stöðva honum. Hann rabbaði um sendiferð sína, kvazk vera
eign Óbba vans. Eða veiztu hverr Óbbi
vanr sé?”
“Þat ætla ek, at þit myndi hafa verit á öðru skipa þeira, er ek sá í gær. Ok munu þit uppreisnarmenn.”
Nú fara þeir Logi ok Þrípjór í Undlands heiði at sœkja Artúr. Ok
er ekki getit um ferð þeira, fyrr en nakkvarir Sandmenn sótti at þeim ok vildu
drepa. En maðr einn barg þeim ok rak
troll í brott. Sá
maðr var Loga ókunnr at sýn. Hann hefir
heklu flekkótta yfir sér. Sá maðr var
berfœttr ok hafði knýtt línbrókum at beini.
Sá maðr hafði sverð í hendi ok hött
síðan á höfði. Hann var hár mjök ok
eldiligr ok þó ekki einsýnn.
Logi þakkar honum ok kveðr: “Ek sœki maðr einn, sem heitir Óbbi vanr.
Er hann nakkvat þér kunnigr?”
“Víst er hann mér kunnigr,” segir maðr, “hann er ek!”
Nú fýsir Óbbi Loga, at fara með sér ok forða Lilju
konungsdóttur, fyrir því at Artúr hafði sagt honum, at hon hefði verit handtekin
af Veiði darði, “ok er hann föðurbani þinn. Vil ek nú gefa þér sverð eitt, er ek hefi um
langan tíma varðveitt, ok átti faðir þinn.”
Ok svá gørði hann.
En er þeir kómu aptr til Láruss, var búit allt brennt ok svá þau Bera.
“Nú skal ek fara með þér,” sagði Logi, “því at ekki eiga ek hér.”
7. Frá falli Óbba vans
Nú er þess við getit, at
þeir fara til Moseyrar. Skip stóð uppi á eyri. Þeir Logi taka sér þar fari. Hans Óli hét stýrimaðr ok hafði með sér
félaga sinn, er Tyggibakki hét. En er
þeir koma til Aldarans, þá
var allt brennt ok eytt nema eitt mikit virki.
Þá eggjar Logi Óla at ganga inn í virkit ok frelsa Lilju konungsdóttur,
ok segir at honum myndi mikit laun goldit fyrir sitt starf, ok margir dýrgripir,
bæði í gulli ok brenndu silfri
ok margs konar gørsimar, “ok dugir ekki ófreistat.”
En Óli mælti: “Þat er ok forn orðskviðr,” segir hann, “at sá eigi fé er
lifir, en ekki dauðir menn.”
En eigi at síðr komask þeir at lyktum inn í virkit af leynð ok frelsa Lilju konnnungsdóttur. En
hon segir: “Á brott með þessi göngutjald!
Eða hvat manna er hann?”
Tyggibakki lagði fátt til, en Óli verðr ófrýnn við. Hann svarar:
“Tyggibakki brota-Hár
böls hrognskelsis
beldi veldis braga hart,
bekkvinr rekka.
Væntum hann ne hafi lýs
hollr vinr Óla,
Tyggibakki loðinn Baldr
böðsóls stöðvar.
“Er hann ok mjök hamramr.”
Hon mælti: “Sem sjá má.”
Hann segir: “Ekki laun er þess verð.”
Þá gekk Óbbi til hásætis ok hitti þar Veiði darð, fóstbróður sinn.
Veiðir kvað:
“Kom þú heill Óbbi,
minn aldavinr!
Vastu meistari minn
þás mœttumsk áðr;
en hykkat nú,
at halr komi,
þótt hugr dygi,
nema dauðr, heðan.”
Óbbi svarar:
“Vætr máttu mik vinna,
vísi illi.
Vei verði þér!
Vándr estu orðinn
ok ættarskömm,
síðan skilðumsk vit.
Veiztu ef þú vegr,
at þá vex mér afl.”
Veiðir mælti: “Falls er ván at fornu tré.”
Óbbi segir: “Svá ferr sem auðnar.”
Nú berjask þeir, ok svá lauk at Veiðir drap Óbba. Þá lézk Óbbi vanr með mikilli hreysti. Eptir þat skilr með þeim. En Logi fekk brennt virkit Veiðis, ok kómusk
undan ok fóru þá á fund uppreisnarmannanna.
8. Frá bardaga
Nú fóru uppreisnarmennirnir í brott ok fálusk í helli í jökli nökkurum á landi
þeim, er Hoð heitir. Keisarinn lét
skera upp herör. En með því at hann
grunar, at Loga muni sonr sinn vera, leitar Veiðir nú fast at honum ok finnr
hvar þeir felask ok fylkti ok kastar spjóti yfir her þeira ok gefr val Óðni;
ok verðr þar inn mesti bardagi. Ok
fór þat sem líkligt var. Nú gengr Veiðir
fram ór skjaldborginni ok í öndverða fylking ok hafði í hendi geislasverð
sitt ok hjó til beggja handa, en við því sverði stóð ekki, hvárki hjálmr né
brynja, ok felldi hann þá alla, er honum váru næstir.
Raufsk þá skjaldborg fyrir Lilju konungsdóttur, ok með því at liðsmunr
var mikill, réðu ráðgjafar hennar, at hon skyldi forða sér; ok áttu fótum
fjör at launa. Hans Óli kom henni í
brott í skipi sínu. Tyggibakki var
ok með þeim, ok svá Sigr-Þrípjór. En
Logi komsk undan í sínu skipi með Artúri, öðrum járnfanta sínum.
9. Logi gørðisk lærisveinn Jódda meistara
Risi hét Kollr. Hann bjó í borg þeiri,
er Skýborg heitir. Hann var vinr Hans Óla. Þau Óli héldu þangat ok báru upp fyrir honum
vandræði sín. En hann tekr þeim vel. En Veiðir var þarna fyrir ok kastaði þeim öllum
í myrkstofu, því at hann hafði kaupi slegit við Koll risa, at Kollr skyldi halda
borg sinni ok Hans Óla ok Lilju, en Veiðir fengi Loga. Þá tekr Veiðir at kvelja Óla. Ok gátu þau ekki til, fyrir hverja sök hann gørði þat.
Þat er nú af Logi at segja, at hann ferr með Artúri, járnfanta sínum, ok er
eigi getit um ferð hans, áðr en hann kømr til Hofs til Jódda meistara.
Þar tekr hann at nema fjölkynngi at Jódda.
Nemr hann vel, en Jóddi kveðr hann heldr bráðlátr vera ok óþolinmóðr,
“líkr föður hans.”
Eptir hann hafði verit at námi um stund kvað Jóddi:
“Móðr ok kvíða
ok kapp leiða
til máttar myrkrar hliðar.
Þeira ørlögþáttr
verðr þessi braut,
þeira fira, es þangat fara.”
Varð Logi þá ómálugr.
Jóddi sagði: “Hvat er þér, Lærisonr minn?
Eða bar eitthvat fyrir þik í svefni?”
“Mik dreymði,” segir Logi, “at ek gengja í helli nakkvarn myrkvan ok mjök
saurgan, ok þar sá ek Veiði darð. Ok
þóttumk ganga í móti hann, ok áttum vit hart viðskipti, ok at lyktum hjó ek af
honum höfuðit; ok mér þótti hann vera mér líkastr at svip.”
Jóddi segir, at þann draum er auðráðinn, “ok þar sáttu þína eigin hræzlu ok
vann hana.”
“Mik dreymði enn,” segir Logi, “at Lilja konungsdóttir græti.”
Jóddi segir, at þann draum er auðráðinn, “ok þar sáttu hana grátfegna, fyrir
því at þau Lilju höfðu komizk undan ór höndum veldisins.”
“Þat dreymði mik þriðja sinni,” segir Logi, “at ek sæa borg í skýjum. Ok sýndisk mér, at vinir mínir væri kvalðir.”
Jóddi mælti: “Frest eru böls bezt.
Ok eigi ertu ferðugr til þessar ferðar.
Ok ráðligt myndi, at þú værir enn hér lengr en skemmr. Fádœmisheimska væri, at fara heðan ofbrátt í
móti Veiði. En þú munt ráða.”
Logi mælti: “Ek mun aptr koma.”
Ok skilði þar með þeim.
10. Einvígi í Skýborg
Kollr risi ferr nú á fund þeira Óla í myrkstofunni, segir honum, at þau munu
leyst verða, “þegar Veiðir er í brott.”
Hans Óli sagði: “Hann vill oss öll feig.”
Kollr risi segir: “Hann hirðir alls ekki um yðr, heldr leitar hann at þeim manni,
er Logi heitir.”
Hans Óli mælti: “Vel hefir þú oss svikit, vinr minn,” ok hjó til hans, en hirðmenn
Kolls héldu honum.
Kollr kvað: “Ek hefi þat gört, er ek mátta.
Ek á mín eigin vandræði.”
Síðan skilðu þeir talit.
En Veiðir darðr selr Óla Jabba konungi hetti.
Kollr risi mælti: “Aldri var þat með kaupkostum okkrum, herra.”
Veiðir darðr sagði: “Ek breyti kaupkostunum. Blót goð þín til þess, at ek breyti þeim eigi
optarr.”
Nú kømr Logi til
Skýborgar. Ok beið hans Veiðir darðr. Þeir börðusk. Veiðir mælti: “Ekki brestr þik áræði,” segir
hann, “ok þó ertu eigi enn Jeddi.” Tók
hann þá til listar sinnar, þeirar er fylgja myrkhliðu aflsins, ok varð þegar vindr
mikill ok stormr. Engi mátti haldask við
fyrir slíka galdrahríð. Bardagi vex nú
svá hart, at Veiðir brýtr Loga á bak á eina brú á milli hamra nakkvarra furðu háva,
ok foss fyrir undan. Ok var brúna búna
til þess, at brjóta í sundr. Ok í því
hjó Veiðir til Loga ok hjó af honum hönd ina hœgri. Þá
glataði hann sverðit góða Ánanaut. Veiðir kvað: “Óbbi meistari mun
aldri hafa sagt þér, hvat varð af föður þinn.”
Logi mælti “Hann sagði mér nógt.
Hann sagði mér, at þú dræpir hann.”
Veiðir kvað: “Ek em faðir þinn.”
Logi segir: “Eigi er þat satt.”
Veiðir segir: “Víst er þat satt. Skulum
vit feðgar leggja lag várt saman ok saman ráða vetrarbrautinni. Kom!”
En Logi neitaði því ok lét fallask.
En Kollr risi tekr hann á lopti ok bergr honum. Hann hafði ok forðað Lilju ok Tyggibakka í
skipi Óla. Komask öll í brott nema Hans
Óli, en hann var fangi Jabba konungs hattar.
11. Frá dauði Jabba hattar
Vinir Óla fóru nú til hallar Jabba konungs, at frelsa hann: fyrstr Kollr risi,
þá Artúr ok Sigr-Þrípjór, ok síðan Lilja; en hann þrælkaði þau; vildi gøra Lilju frillu sína. Um síðir kømr Logi á fund Jabba konungs. Býðr honum fé. En Jabbi hlær hátt við ok lætr kasta Loga í
ormgarð sinn. En Logi slær hörpu tám
sínum ok gørir gný allœgiligan ok fekk svá alla
orma vegna. Nú verðr Jabbi hermt við
ok eiskrar ok þrasir hann
yfrit reiðiliga ok verðr svá œrr ok œfr, at hann snýsk náliga í jötunmóð ok
vill fórna þau öll Sárlaka óvætti,
en Lilja vatt rekendr sínar um háls á Jabba konungi ok kyrkti hann þannig. Ok svá lét Jabbi líf sitt. Ok var hann fám mönnum harmdauðr.
12. Logi mælti við draug
Logi ferr nú með Artúri, járnfanta sínum, ok er eigi getit um ferð hans, áðr
en hann kømr til Hofs til Jódda. En hann Jóddi var nú mjök hniginn.
Logi mælti: “Þat vil ek nú vita, hvárt Veiðir darðr er faðir minn?”
Jóddi varp öndinni ok svarar: “Satt er þat.
En nú skal ek segja þér önnur tíðendi, at annarr Loptgenglingr er til.”
Því næst andaðisk Jóddi.
Þá fór Logi til haugs Óbba ok biðr hann vakna. Logi kvað:
“Lótt þú þá, Óbbi,
es Loga sagðir,
at faðir væri
veginn fyr löngu.
Lótt þú þá, Óbbi
ok lygð mæltir.
Skalt þú mér segja
áðr skiljumsk satt!”
Óbbi svarar:
“Satt munk þér segja,
þótt mynit sælligt;
ek blétt blóði
við blóð þíns feðr.
Ok hvárrtveggja
at hefna sór,
sá bróðir es lengr
lifði, annars.
Grám geirum
gunni háðum.
Halir hundmargir
helveg troðu.
Mengi malmfanta
til moldar hné.
Ok hvárrtveggja
tryggr vas öðrum.
Benja birtum
bardaga reistum
vit faðir þinn,
áðr fell kappi.
Svik ek ætlaðat
af segg djörfum,
né bróðir minn
at bana yrði.
Ár byrjaði þat,
okkart brœðralag.
Æ bróðir minn
bak mitt varði.
Ár börðumsk vit
of aldrnara,
unz frændi þinn
fell þar í eld.”
“Ok var þó eigi í öllu til þess logit,”
svarar Óbbi, “at Veiðir væri föðurbani þinn, því at sá inn góði drengr, faðir
þinn, er ek áðr kann, dó at vísu fyrir löngu.
Ok er hann nú meiri málmr en maðr.
En sumir menn segir, at hann sé ekki maðr, heldr it mesta troll. Ok skaltu nú reyna afl þitt við Veiði ok
drepa hann, ef þú mátt, því hann er allt illa gefit, ella skal systir þín, Lilja.”
“Lilja er systir mín?”
“Satt er þat,” sagði Óbbi, “en þú skalt láta hljótt yfir ok leyna því fyrir
keisaranum.”
Eptir þat skiljask þeir.
13. Ætt Lilju kom upp
Nú vildi Lilja sigra óvini sína. Kømr henni í hug at fara með lítilli sveit ok koma öðrum fylkingararmi veldisliðsins
í opna skjöldu, sem Kollr risi ok aðrir uppreisnarmennirnir háðu bardaga miklan
við flota keisarans. Með henni váru:
Hans Óli ok Tyggibakki ok Logi, bróðir hennar, ok Artúr ok Sigr-Þrípjór, járnfantar
hans. Þau fóru nú öll saman um mörk
þá, er Endyrr heita. Þar var allmikill
skógr. En brátt hittusk þau nakkvarir
veldismenn ok börðusk, ok varð þar mikil orrosta þeira á milli, ok svá lauk,
er úti var bardaginn, at veldismönnum var stokknum á flótta, en uppreisnarmenn
ráku flóttann. Verðr Lilju lengra gengit
í skóginn en öðrum mönnum. Hon fór
villt. Nú kømr hon þar, sem tveir veldismenn
sitja fyrir henni. Ok yrði hon handtekin,
en bjargvættr nökkur í bjarnhúns líki barg henni svá, at hon gat annan óvin
sinn drepinn, en annarr komsk
í brott.
Björninn leiddi Lilju heim með sér.
Ok váru vinir hennar þar fyrir, ok varð þar inn mesti fagnaðarfundr með
þeim, ok þóttusk hana ór helju heimt hafa.
Ríss þar nú upp in prúðligasta veizla í bjarnarhíðinu, ok drekka þeir
uppreisnarmenn ok birnir glaðir ok kátir ok fara síðan at sofa. En Lilja mátti eigi sofa, gekk út ok hitti
Loga.
Hann segir: “Minnisk þú móður þinnar?”
Hon svarar: “Lítt eitt.”
Hann segir: “Ek kunna aldri móður mína.”
Hon spyrr: “Hvat er þér, Logi minn?”
Hann mælti: “Þann veg segir mér hugr, at Veiðir sé hér í skógi þessum, en ek
skal ganga í móti honum.”
Hon segir: “Óráðligt þykkir mér þat.”
Hann kvað: “Allt at einu skal vera.”
“En fyrir hví,” mælir hon, “ferr þú eigi til einhvers staðar langt í brott,
ef hann má skilja þik með göldrum sínum, er þú ert nær staddr?”
“Því má ek eigi flýja,” segir hann, “at ek veit hann enn góðan dreng, í hugum
sínum inum djúpustum; ok skal ek reyna, at bjarga honum einkum fyrir þess
sakir, at hann er faðir minn.”
Hon kveðr, “Ómöguligt er þat!”
Hann segir: “Aflit rennr harðla sterkt í minni ætt: í mér, í föður mínum, í
systur. Já, þat er þú, Lilja.”
Hon mælti: “Þat veit ek. Í hjarta
mínu hefi ek þat æ vitat.”
Ok skilðu þeir svá tal sitt. Þá gekk
Logi á brott.
Um morgininn eptir búa þau ferð sína, þau Hans Óli ok Lilja ok Tyggibakki
ok Artúr ok Sigr-Þrípjór, þeir tveir járnfantar Loga; en bjarnakonungr, er
hét Vikiðr, segir þeim, at þeir birnir væri reyndar allir mennskir menn bornir,
hann ok frændr hans, “en sá inn illi keisari ok inn lægjarni hafði lagt á
oss, at vér skyldi ganga í bjarnarhömum ok aldri ór komask, allt til þess,
er nakkvarr mennskr maðr játaði því, at kyssa oss alla.”
Þau Lilja urðu heldr hvimsi við, enda váru birnir geysi leiðiligir.
“Síðarr,” segir hon, “má vera,” ok hlaupa þau á brott sem skjótast við svá
búit ok kómu nú til borgar,
sú er Bunkarborg heitir, ok funnu þar miklan her veldisins fylktan fyrir ok
gengu þegar í móti þeim. En liðsmunr var mikill.
14. Logi gekk enn á hólm við
Veiði darð
Nú er þar til at taka, at Logi ferr um skóginn allt unz hann kømr til Bunkarborgar, nakkvat fyrir
rísmáli, ok var enn myrkt. Hittir hann
þar föður sinn ok kveðr hann vel ok blíðliga: “Heill þú, frændi minn,” segir
hann.
Veiðir segir: “Þú hefir við gengit því sanna, at ek em faðir þinn.”
Logi mælti: “Ek geng við því, at þú vart einu sinni Áni loptgengill, föður
minn.”
Þá kvað Veiðir: “Engu varðar mik nú þetta nafn.”
Veiðir darðr leiðir Loga til konungshallar, er heitir á Helstjörnu. Logi gengr fyrir Palpatínus keisara, þar sem
hann sat á hásæti sínum, ok kveðr hann vel ok kurteisliga. Keisarinn tekr við honum vel, kvezk vilja gøra hann lærisvein sinn, svá sem faðir
hans, en Logi neitaði því. Palpatínus keisari freistar Loga, segir vini
hans alla feigja ok uppreisnin í móti veldinu sigrat, “ok get vér í hug þér,
lærisonr minn inn ungi, ok kennum vér þá ina mikla reiði þína. Högg þú nú til vár af öllu hatri þínu ok gørsk nú berserkr várr!”
Nú kom keisari svá sinni rœðu, at þeir feðgar urðu rangsáttir ok börðusk, með
því at Logi vildi höggva til keirasans, en Veiðir varði hann. En Logi vildi eigi drepa föður sinn, heldr falsk
í myrkri niðri í salarhorni.
Hann segir: “Því nennir þú eigi mik at drepa, at þat veit ek, at þér er
eigi allt illa gefit.”
Veiðir mælti: “Þú skilr eigi mátt myrkhliðar aflsins. Of síð er, þar sem ek em. Ok verð ek at hlýða herra mínum.” Nú leitar Veiðir darðr at honum fast ok hvetr
hann út, “eða hverr annarr mun bjarga uppreistinni? Hulinn er lítt, svá at halinn er berr. Hvers dylr þú mik nú í hug þinn?
Systir? Systir!
sék þér í hug.
Svíkr áhyggja
of síðir þik.
Ef til myrksíðu,
mögr, snýskattu,
vesa má,
at vildi hon!”
Er Logi heyrði þat, ok reiddisk hann mjök við, ok beit á skjaldarrönd ok kom
nú á hann berserksgangr, sem ván var, ok hleypr hann út ór skugga ok gengr fram
ok høggr tveim höndum ok stöðvar sik ekki, áðr hann braut Veiði á bak endlangan sal, því at myrkhöfðinginn
mátti eigi haldask við honum. Ok áttusk
þeir feðgar hart vápnskipti þar ok láta skammt stórra höggva á milli, ok svá lauk,
at Logi hjó af Veiði darði hönd ina hœgri.
Ok Veiðir lét sígast sárr til jarðar ok mœddisk nú mjök. Ok enn Logi hjó til hans, þar sem hann lá
ábjarga.
Keisari hló hátt við ok eggjaði hann fram ok kvað: “Högg þú heilastr, lærisonr
minn! Drep hann nú!”
En Logi kastaði niðr vápni sínu ok mælti: “Aldri mun þat vera, herra,”
segir hann, “því at nú er brögðum þínum brugðit ok slœgð allri; ok mun ek eigi svá
dygðarlauss vera eða svá mikit óverk fremja, at drepa minn eigin föður.”
Keisari sagði: “Þá skaltu deyja.”
Nú vildi hann pína Loga með stórrefsingum ok taka hann svá af lífi, skaut leiptrum
ór fingrum sínum ok kvalði hann harðla mjök með gneistum ok skoteldi. En þá greip Veiðir darðr keisarann aptan
undir hendr honum ok hefr hann upp ok verpr honum þá í sjálfs hans ormgarð, ok er
þat sagt, at þat urðu hans ævidrif, ok var þat talit lítill mannskaði. En eldingaflaug keisarans höfðu Veiði strangliga
brennt, ok hann vissi sik at bana kominn.
Veiðir sagði: “Lát af mér þenna œgishjálm, frændi minn! Því at ek vil sjá þik eiginligum augum mínum.”
Logi segir: “En þá muntu látask.”
Því at keisari hafði lagt á honum, at hann skyldi deyja ef œgishjálm
væri af látinn.
Áni mælti: “Ekki má fei